Artykuły kadrowej

  • Prawo pracy

  • Zasady naliczania wynagrodzeń

  • Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych

  • Teczka kadrowca.
    Dokumentacja kadrowa od zatrudnienia do zwolnienia pracownika

  • Czas pracy w praktyce

Urlop ojcowski

Art. 1823.
§ 1.
Pracownik - ojciec wychowujący dziecko ma prawo do urlopu ojcowskiego w wymiarze 2 tygodni, z zastrzeżeniem, że do 31.12.2011 przysługuje 1 tydzień urlopu ojcowskiego, a od 01.01.2012 roku urlop ojcowski będzie wynosił 2 tygodnie.
nie dłużej jednak niż:

1) do ukończenia przez dziecko 12 miesiąca życia albo
2) do upływu 12 miesięcy od dnia uprawomocnienia się postanowienia orzekającego przysposobienie i nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 7 roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego, nie dłużej niż do ukończenia przez nie 10 roku życia.

§ 2.
Urlopu ojcowskiego udziela się na pisemny wniosek pracownika-ojca wychowującego dziecko, składany w terminie nie krótszym niż 7 dni przed rozpoczęciem korzystania z urlopu; pracodawca jest obowiązany uwzględnić wniosek pracownika.

W Dz. U. nr 249 z 28 grudnia 2010 r., pod poz. 1655, opublikowano ustawę z dnia 25 listopada 2010 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy. Na mocy tej ustawy, z dniem 01 stycznia 2011 r. wydłużono okres uprawniający pracownika wychowującego dziecko przysposobione do skorzystania z urlopu ojcowskiego. Prawo do takiego urlopu przysługuje ojcu adopcyjnemu do upływu 12 miesięcy od dnia uprawomocnienia się postanowienia o przysposobieniu dziecka, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez nie 7 roku życia. Jeżeli wobec dziecka podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego, wówczas urlop ojcowski w omawianej sytuacji może zostać wykorzystany do ukończenia przez dziecko 10 roku życia. Wprowadzonej nowelizacją regulacji nie stosuje się do pracownika - ojca adopcyjnego, który skorzystał z urlopu ojcowskiego w związku z przysposobieniem dziecka przed dniem wejścia w życie zmian, tj. do 01 stycznia 2011 r. Wymiar urlopu ojcowskiego w 2011 r. wynosi 1 tydzień a od 01 stycznia 2012 r. wyniesie 2 tygodnie.
Pracodawca jest związany wnioskiem pracownika. Przy udzielaniu urlopu ojcowskiego tydzień odpowiada 7 dniom kalendarzowym. Za okres tego urlopu pracownikowi przysługuje prawo do zasiłku macierzyńskiego (art. 184 k.p.).

Niezależnie od liczby urodzonych dzieci tylko tydzień urlopu ojcowskiego - stanowiska PIP i MPiPS

Główny Inspektor Pracy w piśmie nr GPP-316-4560-3-1/10/PE/RP w sprawie urlopu ojcowskiego wyjaśnił, że:

1.
Stosownie do treści art. 1823 § 3 k.p. w przypadku urlopu ojcowskiego stosuje się odpowiednio m.in. art. 1831 § 1 k.p., zgodnie z którym przy udzielaniu urlopu macierzyńskiego i urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego tydzień urlopu odpowiada 7 dniom kalendarzowym. W 2010 r. i 2011 r. urlopu ojcowskiego udziela się zatem jednorazowo na 7 kolejnych dni kalendarzowych.

2.
Przepisy Kodeksu pracy, w szczególności art. 1823 k.p. dotyczący urlopu ojcowskiego, nie przewidują możliwości dzielenia tego urlopu na części ani udzielania go w dniach. Jest on zatem niepodzielny i przysługuje w pełnym wymiarze tygodnia, a od 2012 r. - 2 tygodni.
Należy również zaznaczyć, iż zgodnie z art. 15 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 237, poz. 1654) pracownik-ojciec wychowujący dziecko korzystający w dniu 1 stycznia 2012 r. z urlopu ojcowskiego w wymiarze tygodnia, ma prawo do części urlopu w wymiarze odpowiadającym różnicy między podwyższonym a dotychczasowym wymiarem urlopu ojcowskiego.
Części urlopu ojcowskiego udziela się bezpośrednio po wykorzystaniu urlopu w dotychczasowym wymiarze, na pisemny wniosek składany w terminie nie krótszym niż 3 dni przed rozpoczęciem korzystania z takiej części urlopu.

3.
Kodeks pracy nie różnicuje wymiaru urlopu ojcowskiego ze względu na liczbę dzieci urodzonych przy jednym porodzie (tak jak w przypadku urlopu macierzyńskiego). Niezależnie od tego, czy pracownikowi urodzą się bliźnięta, czy więcej dzieci, w 2010 r. i 2011 r. ma prawo jedynie do tygodnia urlopu ojcowskiego.

4.
Dodatkowy urlop macierzyński przysługuje zarówno pracownicy (art. 1821 k.p.), jak i pracownikowi-ojcu wychowującemu dziecko (art. 1822 k.p.).
Zgodnie z art. 1822 k.p. pracownik-ojciec dziecka może skorzystać z ww. urlopu w następujących przypadkach:
• gdy korzysta z części urlopu macierzyńskiego - po rezygnacji pracownicy po wykorzystaniu przez nią 14 tygodni urlopu (zgodnie z art. 180 § 5 k.p.), 
• w razie wykorzystania urlopu macierzyńskiego przez pracownicę (w tym przypadku pracownik-ojciec wychowujący dziecko wskazuje we wniosku termin zakończenia urlopu macierzyńskiego przez pracownicę)."

W tej sprawie stanowisko zajął też Departament Prawa Pracy wyjaśniając, że:
"(…) 1. Zgodnie z przepisem art. 1823 § 3 Kodeksu pracy - do urlopu ojcowskiego stosuje się odpowiednio m.in. przepis art. 1831 § 1 Kodeksu, który stanowi, że tydzień urlopu odpowiada 7 dniom kalendarzowym; zatem urlopu ojcowskiego udziela się na dni kalendarzowe.

2.
Zdaniem Departamentu, w przedstawionym stanie faktycznym, jeżeli pracownik ojciec wychowujący dziecko złożył wniosek o udzielenie urlopu ojcowskiego z zachowaniem wymaganego terminu - pracodawca powinien udzielić tego urlopu, jednak na okres nie dłuższy niż do ukończenia przez dziecko 12 miesiąca życia.

3.
Przepisy Kodeksu pracy dotyczące urlopu ojcowskiego nie uzależniają wymiaru tego urlopu od liczby dzieci urodzonych przy jednym porodzie, tak jak czynią to przepisy dotyczące wymiaru urlopu macierzyńskiego (podstawowego i dodatkowego) oraz urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego (podstawowego i dodatkowego). Zatem, zdaniem Departamentu, wymiar urlopu ojcowskiego w przypadku porodu mnogiego jest taki sam, jak w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie. Urlop ojcowski może być udzielony do ukończenia przez dziecko (dzieci) 12 miesiąca życia.

4.
Zgodnie z przepisami art. 1822 Kodeksu pracy - pracownik-ojciec wychowujący dziecko ma prawo do dodatkowego urlopu macierzyńskiego w dwóch przypadkach. Po pierwsze, może z takiego urlopu korzystać bezpośrednio po wykorzystaniu końcowej części urlopu macierzyńskiego w przypadku dzielenia się urlopem macierzyńskim między rodzicami dziecka (art. 1822 § 1 pkt 1 i art. 180 § 5 Kodeksu pracy).
Po drugie, może z takiego urlopu korzystać bezpośrednio po zakończeniu korzystania przez pracownicę z podstawowego urlopu macierzyńskiego (art. 1822 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy)."


NOWY